Peta Pentadbiran Daerah Baram

Tahukah anda bahawa Baram dalam Bahagian Miri adalah daerah terbesar di negara ini dan keluasannya sama seperti gabungan keluasan negeri Pahang, Perlis dan Melaka, tetapi penduduknya yang tinggal di 265 buah kampung serta rumah panjang bertaburan di merata tempat di sini.

Ibu pejabat pentadbiran Daerah Baram yang dikenali sebagai Pejabat Daerah Marudi, Baram terletak di Pekan Marudi yang juga pintu masuk utama ke tanah pergunungan Kelabit serta pintu masuk ke Baram.

Marudi, dari segi sejarahnya merupakan sebuah daripada pekan tertua di Sarawak. Kedudukannya yang strategik di kawasan yang kaya dengan sumber alam semula jadi khususnya bagi industri kayu balak, sememangnya mem- perlihatkan peranan penting Marudi dalam pembangunan daerah Baram.

Ketika ini, Marudi yang juga letaknya di bahagian utara Miri berhampiran Taman Negara Mulu hanya dapat dihubungkan dengan menggunakan pengangkutan udara dan sungai sahaja, iaitu Batang Baram.

Batang Baram, adalah laluan utama ke kawasan Ulu Baram. Setiap hari beberapa bot ekspres mengadakan perjalanan dari pekan Marudi ke destinasi terakhir di kawasan Ulu Baram, iaitu pekan Long Lama.

Di bawah pentadbiran pejabat daerah, terdapat dua daerah kecil iaitu Daerah Kecil Beluru (Bakong) dan Long Lama.

Sebut sahaja daerah Baram pasti kita akan teringatkan Taman Negara Mulu. Di sinilah letaknya gua terbesar di dunia, iaitu Gua Mulu - gua sistem bawah tanah terbesar di dunia dan permukaannya saja boleh memuatkan 32 kapal terbang Boeing 747 atau 16 padang bolasepak.

Taman Negara Mulu adalah antara pusat pelancongan paling menarik di Sarawak dan baru-baru ini, taman berkenaan mendapat pengiktirafan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) apabila disenaraikan dalam program Warisan Dunia bersama dengan Taman Negara Kinabalu di Sabah.

Apapun Gua Mulu bukanlah satu-satunya tarikan bagi daerah ini, apa kurang keunikan masyarakat Penan, bukan kerana kemunduran atau kemiskinan mereka tetapi kerana usaha dan kekuatan semangat kaum ini.

Iaitu kekuatan dan semangat untuk berubah serta menerima pembangunan yang dilaksanakan oleh kerajaan bagi membolehkan mereka ‘berdiri sama tinggi dan duduk sama rendah,’ setanding kaum lain di negara ini.

Jambatan Baram, tersergam indah merintangi Batang Baram	Sungai dan perahu adalah dua medium pengangkutan yang amat penting bagi penduduk di Baram

Sejak lebih sedekad yang lalu Kerajaan Negeri Sarawak telah berusaha membebaskan kaum Penan daripada belenggu kemiskinan dan kemunduran. Namun, hutan bagaikan sukar dipisahkan daripada kehidupan harian mereka.

Walaubagaimanapun, kerajaan sedar bahawa orang Penan tidak boleh dibiarkan selama-lamanya berpindah-randah mengharungi bukit-bukau bagi mencari makanan dan keperluan lain mereka.

Sebaliknya kerajaan perlu membawa pembangunan kepada mereka (Orang Penan).

Kerajaan Sarawak secara jujur mahu membawa masyarakat Penan ke dalam arus pembangunan serta permodenan seperti kaum lain di negara ini.

Bagaimanapun, usaha untuk menjejaki dan membawa orang Penan untuk menjalani kehidupan seharian di kawasan penempatan yang membangun dan moden bukanlah satu tugas yang mudah untuk dilaksanakan.

Dalam tempoh sepuluh tahun kebelakangan ini, pelbagai usaha dilakukan kerajaan, termasuk mewujudkan pusat perkhidmatan Penan seperti di Long Kevok, pedalaman Hulu Baram yang dilengkapi klinik, sekolah dan rumah panjang moden.

Long Kevok adalah antara beberapa pusat perkhidmatan Penan yang dibuka kerajaan Sarawak bagi membantu etnik berkenaan agar boleh turut serta mengecapi arus pembangunan.

Ia boleh dianggap sebagai pusat serba lengkap kerana memiliki pelbagai kemudahan asas seperti air, elektrik, perpustakaan, perkhidmatan televisyen satelit dan klinik kesihatan.

Terletak di atas sebuah bukit setinggi kira-kira 1,000 kaki, pusat ini boleh dihubungi dengan kawasan lain melalui jalan pembalakan yang dibina sejak lebih 15 tahun lalu.

Bagi masyarakat luar yang ingin melawat pusat ini, perjalanan harus bermula dari pekan Marudi dengan menaiki bot ekspres menyusuri Batang Baram selama hampir dua jam, sebelum disambung hampir dua jam lagi dengan menaiki kenderaan pacuan empat roda, bermula di Temala.

Pembinaan Pusat Perkhidmatan Long Kevok ini asalnya dilak- sanakan oleh Angkatan Tentera Malaysia (ATM) melalui projek Tentera Masuk Desa pada 1992.

Perasmiannya kemudian dilakukan oleh Menteri Pertahanan ketika itu, Datuk Seri Najib Tun Razak, sebelum diserahkan kepada Ketua Menteri Sarawak,
Datuk Patinggi Tan Sri Abdul Taib Mahmud (Pehin Sri), bagi pihak kerajaan negeri.

Pusat ini dilengkapi kemudahan klinik kesihatan dan sekolah rendah. Turut dibina ialah empat unit rumah kakitangan sekolah lengkap dengan perabot serta dewan makan pelajar dan dapur serta asrama pelajar (dua bilik) yang dibina sebaris dengan bangunan sekolah.

Bagi memastikan tahap pusat perkhidmatan memuaskan, kerajaan turut menyediakan dua generator berasingan bagi membekalkan tenaga elektrik.

Satu daripada generator itu khusus untuk kegunaan sekolah, asrama pelajar serta kediaman kakitangan sekolah manakala sebuah lagi untuk klinik dan
kediaman kakitangan Jabatan Kesihatan.

Pemandangan Batang Baram

Bekalan air turut disediakan. Sebuah takungan kecil dibina khusus di kawasan Hulu Sungai Kevok, kira-kira 15 minit perjalanan dari pusat itu.

Bagi memastikan bekalan air di situ sentiasa mencukupi, kerajaan turut menyediakan sekurang-kurangnya dua tangki di setiap kediaman guru serta kakitangan Jabatan Kesihatan.

Bagi memastikan masyarakat Penan serta pelajar sekolah itu tidak ketinggalan dari segi sumber maklumat, sebuah perpustakaan dibina tidak jauh dari sekolah.

Manakala bagi memastikan masyarakat di sini mendapatkan maklumat terkini maka kerajaan telah memasang kemudahan televisyen satelit Astro di pusat ini melalui Kementerian Pendidikan.

Rumah panjang Long Kevok dibina berhadapan dengan pusat perkhidmatan ini. Tidak jauh dari situ terdapat sebuah rumah tumpangan Penan.