Suruhanjaya Pilihanraya (SPR) merupakan sebuah badan yang adil, cekap dan telus dalam menjamin hak demokrasi semua warganegara Malaysia. Justeru itu, tempoh Pilihanraya Umum Dewan Undangan Negeri Sarawak (DUN) telah dipendekkan pada setiap pilihanraya yang lepas.

Menurut Timbalan Pengarah Pilihanraya Negeri Sarwak, Tuan Haji Takun @ Takon Sunggah, tempoh Pilihanraya DUN Sarawak pada tahun 1969/1970 adalah selama 28 hari. Namun kini SPR telah berjaya memendekkan tempoh pilihanraya DUN Sarawak pada tahun 1996 kepada dua hari sahaja dan untuk pilihanraya DUN Sarawak tahun 2001, SPR telah merancang untuk mengadakannya hanya untuk tempoh sehari sahaja.

Ini dapat dilakukan, menurut Tuan Haji Takun, adalah kerana pihak SPR Sarawak telah mengguna pakai pelbagai teknologi dalam proses pilihanraya.

Pada Pilihanraya Parlimen 1999, SPR Negeri Sarawak telah membelanjakan sebanyak RM 21 juta dan angka ini dijangka meningkat kepada RM 23 juta pada Pilihanraya DUN Sarawak yang akan datang kerana tempoh pilihanraya yang pendek dan kos pengangkutan yang tinggi.

SPR yang ditubuhkan pada 4 September 1957 di bawah Perkara 113 dan 114 Perlembagaan Persekutuan mempunyai tiga fungsi utama.

Pertama, SPR mewujudkan bahagian-bahagian pilihanraya dan persempadanan bahagian pilihanraya. Persempadan bahagian pilihanraya akan dilakukan lapan tahun sekali bergantung kepada kelulusan daripada Parlimen dan DUN.

Fungsi kedua SPR merupakan menjalankan urusan pendaftaran pemilih dan menyemak daftar pemilih setiap tahun. Tempoh untuk pendaftaran dan menyemak daftar pemilih adalah selama 21 sehingga 40 hari.

Fungsi ketiga SPR adalah menjalankan pilihanraya umum dan pilihanraya kecil.

SPR akan menurunkan kuasa dan melantik seorang Pegawai Pengurus (biasanya Residen, Pegawai Daerah dan Pegawai Bantu Tadbir) untuk mengenali proses pilihanraya. SPR hanya memainkan peranan sebagai pemantau.

Pegawai Pengurus akan melantik kakitangan kerajaan daripada pelbagai jabatan dan kementerian untuk bertugas sebagai kerani pengundian, mengira undi dan daftar pemilih.

Kesemua kakitangan kerajaan yang terlibat dalam pilihanraya akan diberikan taklimat dan kursus asas oleh SPR.

SPR sememangnya tidak menyediakan perkhidmatan secara terus kepada masyarakat umum. Walau bagaimanapun, fungsi SPR dalam menjamin demokrasi setiap warganegara memang tidak boleh dinafikan. Justeru itu, SPR sentiasa bersedia memberikan perkhidmatan yang adil, cekap dan telus dalam menjamin hak demokrasi warganegara Malaysia.

Pecahan Tempat Mengundi

1996 1999 2001

Sekolah 1,003 1,127 1,187

Rumah Panjang 316 363 379

Balai Raya 97 93 87

Lain-lain 105 105 91

Jumlah Tempat Mengundi 1,521 1,688 1,762

Tempoh Pilihanraya Umum

DUN Negeri Sarawak

Tahun Pilihanraya Tempoh

1969/70 28 hari

1974 21 hari

1979 8 hari

1983 2 hari

1987 2 hari

1991 2 hari

1996 2 hari

2001 1 hari

Pecahan Petugas

Jawatan 1996 1999 2001

Pegawai Pengurus 62 28 62

Penolong Pegawai Pengurus 139 82 159

Pembantu Pilihanraya 124 84 127

Ketua Tempat Mengundi 1,137 1,931 2,169

Kerani Pengundian/ Mengira Undi 2,873 4,399 4,765

Kerani Penyemak Daftar Pemilih 454 604 696

Kerani Undi Pos 345 316 534

Penyambut Tetamu/ Buruh 620 280 620

Jurutaip 124 62 124

Lain-lain (porter/ jagaluan/ pemandu) 3,274 6,197 7,572

Jumlah 9,152 13,983 16,828